De keerzijde van digitalisering

Nederland is al sinds jaar en dag koploper op het vlak van digitalisering. In de recente EU ranglijst zijn we echter een plaatsje gezakt naar nummer drie. Direct achter Finland en Zweden. De belangrijkste reden daarvoor is de beperkte beschikbaarheid van kennis. Het vinden van voldoende werknemers met digitale vaardigheden op bijvoorbeeld het vlak van cyberbeveiliging en kunstmatige intelligentie lijkt hierbij het grootste probleem. Op het vlak van infrastructuur is Nederland echter nog altijd wereldtop. Maar ook hier begint het wat te schuren.

Domino effect

De digitale infrastructuur in Nederland is namelijk zo goed dat we heel veel cruciale processen zijn gaan digitaliseren. Het gevolg is dat er een enorme kwetsbaarheid is ontstaan. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid beschrijft in het Cybersecuritybeeld Nederland 2019 dat dit kan leiden tot een domino effect waarbij zelfs de elektriciteitsvoorzieningen in het gehele land kunnen uitvallen. Het rapport stelt “Door het bijna volledig verdwijnen van analoge alternatieven en de afwezigheid van terugvalopties is de afhankelijkheid zo groot geworden dat aantasting kan leiden tot maatschappij ontwrichtende schade.” De recente KPN storing met betrekking tot 112 is een goed voorbeeld van deze ‘ontwrichtende schade’. Heel Nederland heeft de impact hiervan kunnen zien.

Infrastructuur & onderwijs

Het bruggetje naar het onderwijs is snel gemaakt. Ook daar zien we dat digitalisering in een alsmaar sneller tempo plaatsvindt. Dat kan een hoop voordelen hebben maar de risico’s zijn evident. Uitval van de digitale snelweg is al gauw een uitdaging als de les volledig digitaal is voorbereid. Het boek wordt immers steeds vaker vervangen door een digitale variant. Echt kritisch wordt het bij examens. Als die digitaal worden afgenomen neemt de vereiste beschikbaarheid van de infrastructuur vanzelfsprekend enorm toe.

Kwetsbaar- en afhankelijkheid

Hoewel veel onderwijsinstellingen zich dit gelukkig realiseren zijn maatregelen vaak nog ver te zoeken. Een extra internetverbinding als fail-over is nog redelijk eenvoudig te regelen. Maar als we even verder kijken wordt het al gauw ingewikkeld. Op veel digitale ‘diensten’ heeft de school namelijk weinig grip. Het in kaart brengen van de kwetsbaarheden (en de noodzakelijke maatregelen) is echter wel de eerste, noodzakelijke, stap. Want voor u het weet kunt u de leerlingen naar huis sturen. ‘Sorry, de IT is stuk’.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *